We zetten drie veel gebruikte watermeters voor u op een rijtje: de volumemeter, de enkelstraalsmeter en de meerstraalsmeter.

De watermeter bestaat uit drie hoofdcomponenten. Het eerste component is het meetelement: het water stroomt de watermeter in en zet dit element in beweging. Het meetelement stuurt de overbrenging in de watermeter aan, dit is het tweede component. Tenslotte zorgt de overbrenging ervoor dat het derde component, en meest bekende onderdeel van de watermeter functioneert: het telwerk. Op het telwerk kunt u zien hoeveel water u gebruikt heeft. Van groot belang bij het meten van watergebruik is de aanloopsnelheid, dat is de weerstand van het meetelement in de watermeter. Als een watermeter een lage aanloopsnelheid heeft gaat hij bij een heel langzaam waterstroompje al bewegen. Zo kan hij een heel laag waterverbruik meten, bijvoorbeeld een druppelende kraan. Bij een hogere aanloopsnelheid heeft het meetelement meer snelheid of druk van het water nodig om in beweging te komen.

Goed, beter, best
Watermeters werken met een klassement: hoe hoger de letter, des te beter het rendement van de watermeter. Het rendement is het werkelijke watergebruik (in procenten) dat de meter zal meten. De watermeter kan 100% rendement behalen als hij snel aanloopt (dus het lage verbruik meet), nauwkeurig meet en robuust is tegen vervuiling uit het leidingnet. Klasse A heeft het minste rendement, klasse D het meeste rendement. Er zijn diverse fabrikanten die watermeters maken. Zo kan het voorkomen dat bijvoorbeeld een enkelstraalsmeter beschikbaar is in klasse A, B en C.

De volumemeter heeft een gecompliceerd meetelement. Het watergebruik wordt in deze meter gemeten door een soort magnetische slinger. Dit meetelement heeft veel voordelen voor de meetnauwkeurigheid. Het meetelement heeft als nadeel dat het wat gevoeliger is voor deeltjes in het water dan de andere meetelementen.

De enkelstraalsmeter heeft een eenvoudig meetelement in de vorm van een schoepje dat in beweging wordt gebracht door de waterstroming. Als voordeel heeft deze meter dat hij ongevoelig is voor deeltjes in het water, en vrij betrouwbaar en nauwkeurig is. Nadelen heeft de enkelstraalsmeter ook: hij mag alleen horizontaal geplaatst worden en kan niet heel nauwkeurig een laag watergebruik meten (hij heeft een hoge aanloopsnelheid).

De meerstraalswatermeter heeft een meetelement dat overeenkomsten heeft met het element van de enkelstraalswatermeter. Het schoepje van de meerstraalswatermeter heeft een omhulsel dat door meerdere straaltjes water wordt aangedreven. Het nadeel hiervan is dat dit meetelement een hoge aanloopsnelheid heeft. Het voordeel is dat de meerstraalswatermeter ongevoelig is voor deeltjes in het water.

Volumemeter: het telwerk van de volumemeter is niet direct verbonden met de rest van de watermeter omdat dit telwerk via magneten wordt aangestuurd. Er komt dus geen water in het telwerk. Een nadeel is dat het afgesloten telwerk een andere temperatuur heeft dan het koele meetelement. Hierdoor kan condens in het telwerk ontstaan, waardoor aflezen soms lastig is. Verder heeft dit magnetische telwerk veel voordelen: het is draaibaar, het kan in de toekomst gedigitaliseerd worden en is niet gevoelig voor deeltjes.

Enkelstraals: het telwerk in deze meter is met vloeistof gevuld: de cijferrol is beschermd door olie. Een voordeel hiervan is dat er geen condens kan ontstaan in dit telwerk. Nadelen zijn dat het telwerk niet draaibaar is (bij een rare plaatsing moet de meterstand dan 'ondersteboven' worden afgelezen) en dat de tandwieltjes in het water gevoelig zijn voor deeltjes.

Meerstraals: in het telwerk van deze meter loopt water. Als voordeel heeft dit telwerk dat het niet zo duur is, maar er kleven ook nadelen aan het natte telwerk: het telwerk is na enkele jaren slecht afleesbaar, het is niet draaibaar is en de tandwieltjes in het water zijn gevoelig voor deeltjes.

Vorstbestendigheid
Vorst is slecht voor elke watermeter. Toch kunnen sommige watermeters beter tegen vorst dan andere. In een vorstonderzoek is door het invriezen van watermeters bekeken welke meters kapot vriezen of juist of heel blijven. Daarnaast is ook onderzocht welk meetgedrag een meter heeft die bevroren is geweest en welke invloed bevriezing heeft op het meterrendement en de standtijd van de watermeter. In het onderzoek werden 45 volumemeters en 15 enkelstraalsmeters bevroren bij temperaturen van -3 tot -15 graden Celsius. Uit dit onderzoek werd geconcludeerd dat ongeveer 75% van de volume- en enkelstraalsmeters na bevriezing zullen gaan lekken. Ook bleek dat volumemeters die bevroren zijn geweest slechter presteren. Enkelstraalsmeters verdragen vorst iets beter dan volumemeters.

Nieuwe ontwikkelingen
Natuurlijk staan ook in de wereld van de watermeter de technologische ontwikkelingen niet stil. Zo komen er wellicht op afstand uitleesbare watermeters in de toekomst.